Warm water duurt lang of wordt niet warm: waar het aan ligt

Eerst dit onderscheid: lang duren of niet warm worden

Dit zijn twee verschillende klachten en ze worden voortdurend door elkaar gehaald. De oplossing van de een doet niets voor de ander.

DUURT LANG. Het water wordt uiteindelijk goed warm, maar je staat eerst te wachten. Dat is vrijwel altijd een kwestie van leidinginhoud en niet van het toestel.

WORDT NIET WARM GENOEG. Ook na een minuut blijft het lauw, of het wisselt tussen heet en koud. Dat wijst op het toestel, de instelling of de doorstroming.

Stel voor jezelf vast welke van de twee het is voordat je iets gaat proberen. Zet een maatbeker onder de kraan en tel hoe lang het duurt en hoeveel water er weggaat voordat het warm is; dat getal is meteen het antwoord op de eerste vraag.

Waarom een lange leiding altijd wachttijd geeft

Tussen je ketel en je kraan staat een leiding vol water, en dat water heeft kamertemperatuur aangenomen. Voordat er warm water uit de kraan komt, moet die hele inhoud er eerst uit.

Hoeveel dat is, hangt af van lengte en diameter. Een leiding van vijftien meter met een gebruikelijke diameter bevat al snel een paar liter — en bij een spaarzame kraanstand duurt het dus tientallen seconden voordat die eruit is.

Daar volgt uit dat de badkamer boven vrijwel altijd langer duurt dan de keuken beneden als de ketel op zolder hangt, of andersom. Dat is geen defect maar een gevolg van waar het toestel staat.

Wat helpt: de kraan even vol opendraaien in plaats van op een klein straaltje. Dan is de leidinginhoud sneller weg, en je verbruikt netto minder water dan wanneer je een minuut lang lauw water laat lopen.

Wat niet helpt: de ketel hoger instellen. Het probleem is niet de temperatuur van het water dat komt, maar het water dat er nog voor staat.

De tapdrempel: waarom een klein straaltje koud blijft

Dit is de oorzaak die het vaakst voor een defect wordt aangezien, en hij is volledig normaal.

Een combiketel maakt warm water op het moment dat je tapt. Om te weten dát je tapt, meet hij de doorstroming — en er is een ondergrens waaronder hij niet inschakelt. Draai je de kraan maar een klein stukje open, dan komt de ketel niet in actie en blijft het water koud, hoe lang je ook wacht.

Herkenbaar aan: vol opendraaien werkt wel, een klein straaltje niet. En vaak werkt de keukenkraan wel en de wastafel niet, omdat daar een spaarinzetje in zit dat de doorstroming beperkt.

Datzelfde speelt bij thermostaatkranen in de douche die op een lage stand worden gebruikt, en bij kranen met een waterbesparende straalregelaar. Verwijder zo'n regelaar eens tijdelijk om te testen; komt het water dan wel warm, dan weet je genoeg.

Kalk, en waarom dat hier minder speelt dan je denkt

Kalkaanslag op de warmtewisselaar isoleert, waardoor de ketel zijn warmte minder goed aan het water kan afgeven. Het klassieke beeld is warm water dat langzaam minder heet wordt over de jaren, en een ketel die daarbij gaat koken of borrelen.

Alleen: in dit werkgebied is dat minder waarschijnlijk dan de branche suggereert. PWN levert water met een gemiddelde hardheid van 7,9 graden Duitse hardheid, en dat is zacht. Er komt dus weinig kalk binnen om af te zetten.

Speelt het toch, dan is het meestal bij een toestel dat veel warm water maakt of bij een voorraadvat. En bij de cv-kant komt kalk vrijwel altijd van structureel bijvullen — elke bijvulbeurt brengt vers leidingwater binnen.

Kalk staat daarom niet bovenaan de lijst maar onderaan. Sluit eerst de leidinglengte, de tapdrempel en de instelling uit.

Heb je een voorraadvat of boiler, dan gelden andere regels

Bij een toestel met voorraad is er geen tapdrempel en geen opwarmtijd — er staat warm water klaar. Daar zijn twee andere dingen relevant.

DE HERSTELTIJD. Is de voorraad op, dan duurt het even voor er weer een volle voorraad is. Merk je dat de tweede douche koud wordt, dan is de voorraad te klein voor je gebruik en niet het toestel defect.

DE TEMPERATUUR. Hier speelt iets dat bij een combiketel niet speelt: stilstaand warm water op lauwe temperatuur. Het RIVM stelt dat je geen legionella-longontsteking kunt krijgen van installaties waarvan de temperatuur altijd boven de 60 °C komt of waarvan het water niet wordt verneveld — en een douche verneveld per definitie.

Lager instellen scheelt energie en kalk, maar onder de zestig graden komt een voorraadvat in het bereik waarin de bacterie zich vermeerdert. Dat is een bewuste afweging en geen knop die je zomaar terugdraait.

Let op. Wisselt je warme water tussen heet en koud tijdens het douchen, dan is dat een aanwijzing dat het toestel moeite heeft de vraag bij te houden. Laat dat nakijken voordat je aan instellingen gaat sleutelen.

Wat je zelf kunt uitsluiten, in deze volgorde

Tien minuten testen levert bijna altijd het antwoord, of in elk geval een halvering van het zoekgebied.

1. Draai de kraan helemaal open en tel hoe lang het duurt tot het warm is. Wordt het warm binnen een halve minuut, dan is er niets mis en is het leidinginhoud.
2. Vergelijk twee kranen: één dicht bij de ketel en één ver weg. Verschilt dat sterk, dan bevestigt dat de leidinglengte als oorzaak.
3. Test met een klein straaltje. Blijft het dan koud terwijl vol opendraaien wel werkt, dan is het de tapdrempel.
4. Verwijder tijdelijk de straalregelaar of het spaarinzetje uit de kraan die het niet doet, en test opnieuw.
5. Lees af op welke temperatuur je warmwater staat ingesteld. Bij veel toestellen staat dat los van de cv-temperatuur.
6. Blijft het na deze vijf onverklaard, noteer dan wat je hebt getest en bel. Dat scheelt het halve bezoek.

Vragen die we hierover vaak krijgen

Verder gebaseerd op

• De tapdrempel en het instelbereik voor warmwater verschillen per toestel; die staan in de handleiding van jouw ketel.