Installateur in Zaandijk

Waarom een gemeentecijfer hier niets zegt

Zaanstad als geheel komt uit op ongeveer 88 procent aardgas, want Zaandam weegt met 36.810 woningen zwaarder dan alle andere woonplaatsen samen. Zaandijk zit op 94 procent, Assendelft op 77. Wie het gemeentecijfer op een adres in Zaandijk toepast, zit er zes procentpunt naast; wie het op Assendelft toepast, elf.

Voor een bewoner is dat geen abstractie. Het bepaalt of de vraag “heb ik nog een gasketel” überhaupt gesteld hoeft te worden. In Zaandijk is het antwoord in negentien van de twintig gevallen ja.

Bijna de helft huur — en wat dat verandert aan een storing

Met 53 procent koopwoningen zit Zaandijk in de onderste regionen van ons werkgebied: alleen Zaandam (48 procent) en Wormerveer (51 procent) liggen lager. Ter vergelijking: in Volendam is 80 procent koop, in Ilpendam 78 en in Landsmeer 65.

Bij een storing in een huurwoning is de volgorde daarom anders. Eerst je verhuurder of beheerder, want die geeft de opdracht en krijgt de rekening. Komt daar niets uit terwijl de verwarming uitstaat, bel ons dan en dan bespreken we hoe we het aanpakken — maar een monteur sturen op een opdracht die niemand gegeven heeft, helpt uiteindelijk niemand.

Zaanstad onderzoekt Krommenie en Zaandam-Oost, niet Zaandijk

De gemeente Zaanstad wil in 2040 geen aardgas meer gebruiken en zoekt daarvoor per buurt naar een andere manier van verwarmen. Op dit moment loopt dat onderzoek voor precies twee gebieden: Krommenie en Zaandam-Oost. Wat dat voor de rest betekent, zet de gemeente er in één zin bij: “Woont u niet in 1 van deze gebieden? Dan is het onderzoek voor uw buurt nog niet gestart.”

Zaandijk hoort niet bij die twee. Dat sluit aan bij het cijfer waar deze pagina mee opent: 94 procent van de woningen wordt hier met aardgas verwarmd, het hoogste aandeel van de zes Zaanse woonplaatsen, en er ligt geen warmtenet waar dat naartoe zou kunnen.

Dit is een stand van zaken en geen belofte. Hij verandert op het moment dat Zaanstad een gebied aanwijst, en dat kan ook Zaandijk zijn. Wat er vandaag over te zeggen valt is alleen dat die aanwijzing er voor deze woonplaats nog niet is — en dat het onderzoek elders in dezelfde gemeente wél loopt.

Eerst bericht, dan acht jaar — wat dat met een oude ketel doet

Zaanstad legt de volgorde zelf vast en doet dat kort: “We weten nog niet wanneer elke wijk van het aardgas afgaat. Zodra we dat weten, krijgt u bericht. Daarna heeft u nog 8 jaar om u voor te bereiden.”

Voor een Zaandijkse ketel die aan vervanging toe is, haalt dat de haast uit de beslissing. De vraag is dan of het toestel nog meegaat en of onderhoud nog loont, niet of de wijk volgend jaar wordt afgesloten. Dat scheelt, want een keuze die onder tijdsdruk gemaakt wordt, is zelden de keuze die je zelf had willen maken.

Erbij hoort dat dezelfde gemeentepagina bij de vraag of je je cv-ketel moet vervangen een (hybride) warmtepomp of een zonneboiler adviseert, met de tussenzin “als u dat kan betalen”. Dat is het standpunt van de gemeente en niet het onze; wij plaatsen en onderhouden ketels en doen het waterzijdige werk erachter. Je hoort dat liever hier dan dat je het ergens anders leest en merkt dat wij het oversloegen.

Slappe bodem, en waar het riool van jou ophoudt

De zetting die hier op leidingwerk drukt, drukt ook op wat eronder ligt. De gemeente schrijft het zo op: “In Zaanstad hebben we ook te maken met slappe bodem. Hierdoor zakken de buizen snel en ontstaan kleine scheurtjes in de betonnen buizen.” Daarom vervangt Zaanstad riolen gemiddeld eens in de veertig jaar en fundeert ze de meeste hoofdriolen.

Voor een bewoner is de bruikbare vraag niet hoe diep dat zit, maar aan welke kant van de grens het probleem ligt. Zaanstad geeft daar een test voor: “Staat het ontstoppingsstuk vol met water? Dan zit de verstopping waarschijnlijk in het gemeentelijk riool. Is het ontstoppingsstuk droog? Dan zit de verstopping waarschijnlijk in uw eigen riool.” Dat stuk zit meestal bij de gevel van de woning.

Wij werken aan de kant die van jou is. Staat het stuk vol, dan is de gemeente aan zet en is bellen met Zaanstad sneller dan een monteur laten komen. De gemeente meldt er bovendien bij dat ze zelf niet weet waar de rioolaansluiting op jouw terrein ligt — aanpassingen op eigen grond hoeven daar niet gemeld te worden.

De kleinste woonplaats van Zaanstad, met het hoogste gasaandeel

4.054 woningen maakt Zaandijk de kleinste van de zes woonplaatsen in deze gemeente. Koog aan de Zaan telt er 5.215, Wormerveer 6.411, Krommenie 8.150, Assendelft 9.622 en Zaandam 36.810.

Klein in de streek is hier niet klein in werk. 94 procent van 4.054 komt neer op ongeveer 3.810 adressen met een eigen toestel, en dat ligt dicht bij de ruwweg 4.083 gasadressen van Landsmeer, waar wij zelf zitten. Zaandijk telt minder inwoners dan de meeste plaatsen waar we komen en levert toch werk in dezelfde orde van grootte.

Wat deze woonplaats binnen Zaanstad apart zet, is de combinatie van twee kolommen. Het hoogste aardgasaandeel van de gemeente valt hier samen met een koopaandeel van 53 procent, waar alleen Zaandam en Wormerveer onder zitten. Assendelft, de woonplaats met het laagste gasaandeel, heeft juist het laagste appartementenaandeel van de zes met 14 procent. De uitersten van deze gemeente verschillen dus niet alleen in hoe er verwarmd wordt, maar ook in wie er over de installatie gaat.