Cv-ketel in Zaandam: wat de gemeente zelf adviseert

Wat de gemeente zelf adviseert, ongekuist

Op de aardgaspagina van Zaanstad staat een kopje dat je op een gemeentesite zelden zo direct ziet: “Moet ik mijn cv-ketel vervangen?”

Het antwoord luidt: “Een cv-ketel gaat meestal 10 tot 15 jaar mee. Moet u nu een nieuwe? Kies, als u dat kan betalen, dan voor: een (hybride) warmtepomp, een zonneboiler.”

Wij plaatsen en onderhouden cv-ketels. Wij plaatsen geen warmtepompen. Dit advies stuurt werk bij ons weg, en het staat er toch — want als je het elders leest en merkt dat wij het hadden weggelaten, heb je gelijk als je ons daarop afrekent.

Let wel op de tussenzin: “als u dat kan betalen”. De gemeente erkent daarmee zelf dat het niet voor iedereen haalbaar is. Dat maakt het een bruikbaar advies in plaats van een vermaning.

Waar het in de praktijk op neerkomt: een hybride warmtepomp werkt sámen met een ketel en is daarmee vaak de realistische tussenstap. Een volledige warmtepomp vraagt een woning die met lagere aanvoertemperaturen warm te krijgen is. En gaat je ketel vandaag stuk in januari, dan is geen van beide een antwoord op vandaag.

Twee gebieden in onderzoek, de rest nog niet

Anders dan Haarlem heeft Zaanstad geen vastgesteld warmteprogramma en anders dan Hoorn geen wijkkaart met jaartallen. De gemeente is daar open over.

“We weten nog niet wanneer elke wijk van het aardgas afgaat. Zodra we dat weten, krijgt u bericht. Daarna heeft u nog 8 jaar om u voor te bereiden.”

Er lopen twee onderzoeken: “We onderzoeken nu een plan voor: Krommenie, Zaandam-Oost.” En voor iedereen daarbuiten: “Woont u niet in 1 van deze gebieden? Dan is het onderzoek voor uw buurt nog niet gestart.”

Dat is een preciezere mededeling dan hij lijkt. Er staat niet dat er niets gebeurt, maar dat het ONDERZOEK nog niet eens is begonnen. Daarna volgt nog een plan, en daarna nog de acht jaar voorbereidingstijd.

De ambitie blijft wel staan: “Zaanstad wil in 2040 aardgasvrij zijn.” Maar tussen die ambitie en jouw meterkast zit een traject dat voor de meeste Zaandammers nog niet is gestart.

Praktisch: is je ketel stuk of bijna op, dan vervang je hem. Er is geen scenario waarin wachten je iets oplevert.

Zakt je huis? Dan verandert de subsidie

Hier komt iets samen dat in de rest van ons werkgebied niet bestaat, en het is in millimeters vastgelegd.

De Zaanse isolatiesubsidie voor Zaandam Oost sluit woningen uit wanneer “de woning een zakkingsgedrag van meer dan 6 mm per jaar vertoont ten gevolge van funderingsproblemen”.

Zes millimeter per jaar is geen abstractie: over tien jaar is dat zes centimeter. Voor een woning op houten palen in de Zaanstreek is dat een reëel getal.

Waarom die uitsluiting logisch is: isolatie aanbrengen in een pand dat nog actief zakt, is geld uitgeven aan iets dat meebeweegt met een probleem dat eerst opgelost moet worden. De gemeente verwijst zulke gevallen dan ook door naar het funderingsspoor in plaats van naar de isolatiesubsidie.

LET OP: deze regeling is postcodegebonden en geldt voor Zaandam Oost, niet voor heel Zaanstad. Woon je elders in de Zaanstreek, dan is er een andere isolatieregeling en gelden andere voorwaarden.

Wat het voor jou betekent: overweeg je isolatie én heb je aanwijzingen dat je woning zakt — klemmende deuren, scheuren die meegroeien, een aflopende vloer — zoek dan eerst de funderingskant uit. Anders investeer je in de verkeerde volgorde.

Wat er bij een vervanging in Zaandam speelt

Los van het warmteverhaal zijn er vier dingen die bepalen of een nieuwe ketel daarna goed werkt.

DE ROOKGASAFVOER. Bij een vervanging is dit de meest onderschatte post. Een nieuw toestel stelt eisen aan materiaal, diameter en lengte, en een bestaand kanaal voldoet niet altijd. Met 53 procent appartementen komt hier vaak een collectief kanaal bij: dan moet het toestel op dát specifieke kanaal zijn toegelaten, en dat kanaal is van de VvE.

HET VERMOGEN. Ketels worden in de praktijk vaak te groot gekozen. Een toestel dat te zwaar is voor de woning schakelt onnodig kort en vaak, wat het rendement drukt en het toestel sneller laat verslijten.

DE WATERZIJDIGE INREGELING. Klopt de verdeling over de radiatoren niet, dan gaat de aanvoertemperatuur omhoog om de koudste kamer te compenseren. Dat kost gas dat je niet nodig had — en het is precies de ingreep die je later opnieuw nodig hebt als de temperaturen omlaag moeten.

DE EXPANSIE EN DE DRUK. Een expansievat dat zijn voorspanning kwijt is, laat de druk schommelen en de ketel storen. Bij een vervanging is dat het moment om dat na te lopen.

Die derde is trouwens het antwoord op de vraag hoe je nu al toewerkt naar wat er ooit komt: een installatie die op lagere temperatuur werkt, is klaar voor elk alternatief.

Waar je in Zaandam terechtkunt met de rest

Wij doen de installatie. Voor advies, subsidies en de warmtekant zijn er andere partijen, en Zaanstad heeft daar iets wat de meeste gemeenten in ons werkgebied niet hebben: een fysiek loket.

De gemeente verwijst op haar eigen aardgaspagina naar de WoonWijzerWinkel voor uitgebreider advies. Dat is een plek waar je binnen kunt lopen in plaats van een telefoonnummer of een formulier — in Wormerveer, dus binnen de Zaanstreek.

Voor de funderingskant is er een apart spoor bij de gemeente, en dat is waar je moet zijn als het zakkingsverhaal uit het vorige blok bij jou speelt.

Wij doen geen subsidieadvies en verkopen geen warmtepompen. Wat wij wel doen is zeggen wat er technisch mogelijk is met de installatie die er hangt, en in welke volgorde dat verstandig is. Dat scheelt je een offerte voor iets dat niet bij je woning past.

Eerlijk over waar we hier staan

Zaandam ligt op ongeveer dertien kilometer van onze standplaats in Landsmeer en is met 36.810 woningen na Haarlem en Alkmaar de grootste markt in ons werkgebied. 88 procent daarvan zit op aardgas — ruwweg 32.400 adressen met een eigen toestel.

Dit is ook de zwaarst bezette markt van de concurrentie: er is een compleet domein dat alleen over Zaandam gaat. Wij zijn hier dus niet de vanzelfsprekende keuze, en dat beweren we niet.

Waar wij voor in aanmerking komen is werk waar het uitmaakt wie het doet, en waar je iemand wilt die zegt wat er niet kan. Dertien kilometer is bovendien dichtbij genoeg om ook bij een storing een reële optie te zijn — dan hoor je aan de telefoon of het vandaag lukt.