Weesp: je riool loopt via Amsterdam, je water niet

Wat er in 2022 wel en niet is meeverhuisd

Bij de samenvoeging met Amsterdam is de gemeentelijke organisatie overgegaan, en daarmee alles wat de gemeente doet. Het riool hoort daarbij.

Waternet, dat de afvalwatertaken namens gemeente Amsterdam uitvoert, schrijft het letterlijk: “Problemen met het riool in Amsterdam of Weesp kunt u melden bij de gemeente Amsterdam.” Weesp staat daar met zoveel woorden naast Amsterdam, en dus geldt hetzelfde regime: melden op 14 020, dezelfde tarievenregeling, dezelfde verdeling van verantwoordelijkheden.

Drinkwater is geen gemeentetaak maar een taak van een drinkwaterbedrijf, en die grenzen zijn niet meeverschoven. Weesp stond bij PWN en staat er nog steeds: het komt voor in PWN's opsomming van gemeenten waar zij leveren. In de opsomming van Waternet — Amsterdam, Amstelveen, Diemen, Heemstede, Muiden, Muiderberg, Ouderkerk aan de Amstel — komt Weesp niet voor.

Het gevolg is een situatie die op geen enkele gemeentesite als zodanig wordt uitgelegd, omdat elke partij alleen over zijn eigen deel schrijft.

Wie je belt, en waarvoor

De vuistregel is te onthouden aan de richting van het water.

WATER DAT ERUIT MOET — een verstopping, water dat niet wegloopt, stank uit de afvoer — is riool. Zit het in de openbare ruimte, dan is dat gemeente Amsterdam op 14 020. Zit het in je eigen woning of op eigen terrein, dan is dat een loodgieter.

WATER DAT ERIN MOET — geen of te weinig druk, vermoeden van een lek in de aanvoer, een vraag over de watermeter of de aansluiting — is drinkwater, en dan is PWN de partij.

Die tweedeling is scherper dan hij lijkt, want de verkeerde partij bellen kost tijd op het moment dat je die niet hebt. En bij het riool kost het in Amsterdams regime ook geld: er worden voorrijkosten in rekening gebracht als bij een bezoek blijkt dat de storing niet onder hun verantwoordelijkheid valt.

Wij zitten aan geen van beide kanten van die telefoon. Wij doen het werk binnen de woning, en we zeggen het als een melding ergens anders thuishoort — ook als dat betekent dat wij niet komen.

De watermeter is de grens, en daarachter staat PWN

Bij drinkwater loopt de scheiding niet langs de erfgrens maar langs de watermeter, en die hangt meestal in de meterkast of de kelder.

De Rijksoverheid formuleert het zo, in de context van loden leidingen maar met een verdeling die breder geldt: “De eigenaar van het gebouw moet loden leidingen vervangen vanaf de watermeter de woning in. Drinkwaterbedrijven moeten loden leidingen vervangen vanaf de watermeter naar de straat.”

In Weesp is dat drinkwaterbedrijf dus PWN en niet Waternet. Heb je een vermoeden over de aansluitleiding aan de straatkant, dan is dat een melding bij PWN.

Dat is precies waar de verwarring toeslaat. Wie zijn riool bij Amsterdam meldt en daarna veronderstelt dat het waterbedrijf dezelfde partij is, komt bij de verkeerde uit — en die twee organisaties verwijzen niet naar elkaar door, want ze weten van elkaar niet dat jij belde.

3.522 woningen van voor 1965

Weesp heeft een oude kern en dat is terug te zien in de cijfers.

Van de 11.674 woonadressen zijn er 1.502 van voor 1945 — 12,9 procent — en nog eens 2.020 uit de periode 1945 tot 1965. Samen 3.522 adressen, oftewel 30,2 procent, met peildatum 1 juli 2026.

De wettelijke grens voor loden leidingen ligt op 1960: “Sinds 1960 zijn loden leidingen verboden vanwege gezondheidsrisico's.” De bouwjaarklasse 1945–1965 loopt daar dwars doorheen, en de statistiek zegt niet welk deel ervoor en welk deel erna valt.

Wij noemen daarom geen percentage Weesper woningen dat loden leidingen zou kunnen hebben. Dat getal bestaat niet. De 1.502 woningen van voor 1945 vallen wél volledig binnen de periode waarin lood werd toegepast, en dat is een ondergrens.

Een oud bouwjaar bewijst overigens niets. De Rijksoverheid schrijft: “Loden leidingen zijn vaak niet goed te zien. Soms zijn de zichtbare leidingen wel vervangen bij een verbouwing, maar bijvoorbeeld leidingen onder vloeren en in muren niet.” Het is een aanleiding om te kijken, geen conclusie.

Je hebt hier geen waterontharder nodig

Omdat Weesp bij PWN zit, geldt hier de PWN-hardheid: gemiddeld 7,9 graden Duitse hardheid over het hele leveringsgebied. Voor heel ons werkgebied ligt het tussen 7,6 en 8,3.

Wat dat betekent, hangt af van welke schaal je aanhoudt — en daar zit een commercieel belang tussen. Waternet is er ongewoon direct over: “Tussen 8 en 12 graden dH noemen we de waterhardheid gemiddeld. Pas als water harder is dan 12 graden dH noemen we water hard. Op de websites van de fabrikant van waterontharders staat vaak dat water boven de 4 dH al hard is. Dit is onjuist.”

Op die schaal zit water van bijna 8 graden dus aan de onderkant van “gemiddeld” en nergens in de buurt van “hard”.

De praktische conclusie: kalkaanslag speelt hier een rol bij dingen die warm worden — een boiler, een warmtewisselaar, een kraan met een perlator — maar het is geen reden voor een ontharder. Wie je die verkoopt op basis van een grens van 4 graden, gebruikt een schaal die het waterbedrijf zelf onjuist noemt.

Eén nuance die we er eerlijk bij zetten: die 7,9 is een gemiddelde over PWN's hele gebied. Per productielocatie loopt het uiteen van 7,6 tot 8,3, en welke locatie Weesp bedient is niet gepubliceerd. Voor de conclusie maakt dat niets uit — de hele bandbreedte valt onder dezelfde categorie.

Wat wij in Weesp doen

Weesp ligt op ongeveer achtentwintig kilometer van onze standplaats in Landsmeer en is daarmee het verste punt van ons werkgebied. Dat zeggen we erbij omdat het uitmaakt.

Wij werken aan het leidingwerk binnen de woning: de aanvoer vanaf de watermeter, kranen en aansluitpunten, afvoeren tot aan het punt waar jouw verantwoordelijkheid eindigt. Bij een oud pand hoort daar het beoordelen van het bestaande tracé bij — wat er ligt, waarvan het is, en of het slimmer is een nieuwe route te kiezen dan de oude te volgen.

Wat wij niet doen is het deel voorbij de watermeter richting straat; dat is PWN. En het riool in de openbare ruimte is gemeente Amsterdam.

Voor gepland werk is achtentwintig kilometer geen bezwaar. Bij een lekkage die nú loopt hoor je aan de telefoon of het vandaag lukt, zodat je verder kunt zoeken als het antwoord nee is. Dat is geen slag om de arm maar het enige waar je iets aan hebt.