Verstopping in Purmerend: hier mag je niet zomaar graven

Je mag hier niet zomaar de stoep open

Dit is de regel die het meeste misgaat, en hij staat er in hoofdletters bij.

“LET OP: in Purmerend is het voor burgers en bedrijven NIET toegestaan om zonder toestemming van de gemeente in de openbare ruimte te graven. Er is één uitzondering hierop en dat is voor het opgraven van het ontstoppingsstuk als de gevelgrens tevens erfgrens is.”

Lees wie daar wordt aangesproken: burgers én bedrijven. Een ontstoppingsbedrijf dat bij jou voorrijdt en besluit even de tegels te lichten om erbij te komen, valt daaronder. Dat is dus niet iets wat je aan de vakman kunt overlaten in de veronderstelling dat die het wel mag.

De uitzondering is smal en precies omschreven. Hij geldt alleen voor het opgraven van het ontstoppingsstuk, en alleen als de gevel zelf de erfgrens is — de situatie in aaneengesloten bouw waar de voordeur direct aan de straat ligt. Ligt er een voortuin tussen, dan geldt de uitzondering niet en heb je toestemming nodig.

Wat dat praktisch betekent: bel eerst. Niet omdat het netjes staat, maar omdat de gemeente het anders is die bepaalt wat er met de openbare ruimte is gebeurd. Het meldnummer is (0299) 452 452.

De omgekeerde halve meter

Hier wijkt Purmerend af van wat je op basis van andere gemeenten zou verwachten, en het verschil kost of scheelt je geld.

De hoofdregel is normaal: het stuk tussen de erfgrens en het riool in de straat is van de gemeente. Maar dan volgt de uitzondering.

“Als gevel tevens erfgrens is, dan is de eerste 50 centimeter van de huisaansluiting in openbare grond ook nog in eigendom en beheer van de eigenaar/gebruiker van de woning/kavel.”

Dat is precies andersom dan de intuïtie. Staat je gevel op de erfgrens, dan houdt jouw eigendom niet op bij de muur maar loopt het een halve meter de stoep in. Zit de verstopping in dat stuk, dan is het jouw leiding en jouw rekening — ook al ligt hij onder gemeentegrond en zie je er niets van.

En let op hoe de twee regels op elkaar aansluiten. Juist voor dat stuk mag je graven zonder toestemming, want dat is de ene uitzondering op het graafverbod. De gemeente geeft je dus toegang tot precies het stuk waar jij verantwoordelijk voor bent, en niet verder.

Voor de rest van Purmerend — de naoorlogse wijken met voortuinen — geldt de normale verdeling: tot de erfgrens is van jou, daarna van de gemeente.

Waar het ontstoppingsstuk ligt, met een aanwijzing die zeldzaam is

De meeste gemeenten zeggen dat het ontstoppingsstuk “bij de gevel of de erfgrens” zit. Purmerend geeft een tweede aanwijzing die veel bruikbaarder is, en die je bij andere gemeenten niet vindt.

“Het ontstoppingsstuk bevindt zich over het algemeen zo'n halve meter van de grens met de openbare ruimte (stoep) aan de woningzijde waar het toilet is geplaatst.”

Dat laatste stukje is de sleutel. Je hoeft niet de hele voorkant af te zoeken — kijk aan de kant van het huis waar de wc zit. Bij de meeste woningen loopt de afvoer van het toilet in een vrijwel rechte lijn naar buiten, en het ontstoppingsstuk ligt op die lijn.

Het is een afsluitbaar deksel of dop, vaak net onder de bestrating of in de border. Zoek hem één keer op een droge dag op en onthoud waar hij ligt. Zoeken doe je anders op het slechtst denkbare moment: in het donker, met water in de gang, terwijl er iemand op je staat te wachten.

Vier wijken waar er misschien helemaal geen is

En dan de regel die je op geen enkele andere gemeentesite in dit werkgebied tegenkomt, omdat geen andere gemeente hem zo opschrijft.

“In de wijken Overwhere-Noord, Overwhere-Zuid, Wheermolen en Zuiderpolder (Binnenstad) heeft niet iedereen een ontstoppingsstuk. Als u geen ontstoppingsstuk heeft, moet dit als nog worden aangebracht.”

Daarachter staat wie dat betaalt: “De kosten hiervoor zijn voor de eigenaar/gebruiker van de betreffende woning/opstal.”

Dat heeft een gevolg dat pas opvalt als je er middenin zit. Zonder ontstoppingsstuk kun je de test niet doen, en zonder die test kun je niet aantonen aan welke kant de verstopping zit. Je staat dan tegenover de gemeente zonder bewijs, precies op het moment dat het uitmaakt.

Woon je in een van deze vier wijken, dan is dit dus geen weetje maar een aandachtspunt voor een rustig moment. Zoek uit of je er een hebt. Heb je hem niet, dan is het aanbrengen ervan iets wat je gepland kunt laten doen — en gepland werk is altijd goedkoper dan werk op een zondagavond, zeker als er dan ook nog onduidelijkheid is over wie ervoor opdraait.

Wat je in de buis ziet, en wat dat betekent

Heb je het ontstoppingsstuk gevonden en opengemaakt, dan is de waarneming zelf eenvoudig.

“Staat er wel water in de buis, dan betekent het dat het water niet verder kan afstromen richting gemeenteriool en bevinden de problemen zich in het gemeentelijke deel van de leiding.”

En andersom: “Staat er geen water in de buis, dan kan het afvalwater dus vrijuit afstromen naar het openbare riool en zit er in het gemeentelijk deel geen verstopping.”

De redenering erachter is dezelfde die overal geldt: water stroomt tot aan de opstopping en blijft daar staan. Zie je water, dan is het voorbij jouw deel gekomen. Zie je niets, dan is het er nooit aangekomen.

Bij water in de buis bel je (0299) 452 452. Bij een droge buis zit het tussen het ontstoppingsstuk en de woning, en dan is het jouw werk — of dat van iemand die je daarvoor inschakelt.

Wanneer de rekening alsnog bij jou belandt

Purmerend zegt niet, zoals Haarlem, dat je nooit iets terugkrijgt. Wat er staat is subtieler en het werkt twee kanten op.

“De kosten voor het verhelpen van storingen aan het openbare deel van de huisaansluiting zijn voor rekening van de gemeente. De gemaakte kosten kunnen ook worden doorberekend aan de eigenaar. Dit kan gebeuren als blijkt dat het riool niet goed gebruikt wordt óf als het gebrek zich toch op particulier terrein bevindt.”

Daar staan dus twee gronden voor doorbelasting. De tweede is de bekende: het bleek toch aan jouw kant te zitten. De eerste is de interessante — verkeerd rioolgebruik. Vochtige doekjes, kattengrit, vet dat in de leiding stolt, bouwafval na een verbouwing. Komt de gemeente en blijkt de verstopping daardoor te komen, dan kan de rekening alsnog jouw kant op.

Wat er níét staat, en dat zeggen we er expliciet bij: een regeling om kosten terug te krijgen die je zelf hebt gemaakt. Purmerend publiceert daar niets over. Wij vullen dat niet in — de enige eerlijke conclusie is dat je het van tevoren vraagt in plaats van achteraf hoopt.

Aan de rand van de stad: drukriolering en de rode lamp

Woon je in het buitengebied van Purmerend of op een kavel die door water omringd wordt, dan is de kans groot dat je niet op een gewone vrijvervalleiding zit maar op drukriolering. Daar werkt een pompje dat het afvalwater wegperst, en dan verandert de eerste controle.

“Aan de bovenzijde van het gemaal zit een rode (storings)lamp. Bij een storing in de waterafvoer moet u eerst kijken of deze lamp brandt.”

Brandt die lamp, dan is er geen sprake van een verstopping maar van een storing in het gemaal, en dan is er niets wat je met een plopper of een spiraal oplost. Bellen is dan de hele oplossing, op hetzelfde nummer: (0299) 452 452.

Brandt hij niet, dan is de gewone route aan de orde: ontstoppingsstuk zoeken, waterstand bekijken, en de rest van deze pagina.

Het is een kleine groep adressen, maar voor die adressen is het de eerste vraag in plaats van de laatste — en het scheelt een voorrijbeurt voor werk dat niemand had kunnen doen.

Wat wij hier doen, en waar het ophoudt

Wij werken aan het binnenriool: de afvoeren in de woning, de sifons en de verzamelleiding binnen het pand tot aan het punt waar jouw verantwoordelijkheid eindigt. Dat is waar het overgrote deel van alle verstoppingen zit.

Wijst de test uit dat het in het gemeentelijke deel zit, dan sturen we je naar (0299) 452 452 in plaats van zelf te komen. Dat kost ons werk en het levert jou geld op, en dat is de juiste volgorde.

Het graafverbod respecteren wij ook als het ons uitkomt om dat niet te doen. Ligt de oplossing onder de stoep en valt het niet onder de ene uitzondering, dan gaan de tegels er niet uit voordat de gemeente daar toestemming voor heeft gegeven. Dat kan een dag kosten. Een boete en een hersteldiscussie kosten meer.

Wat je zelf kunt proberen aan de binnenkant — welke methode bij welke afvoer werkt, waarom zuigen beter is dan duwen, en waarom chemische ontstopper het werk daarna gevaarlijker maakt in plaats van makkelijker — staat volledig uitgeschreven bij ontstopping van de wc. Deze pagina gaat over de vraag die daarvóór komt: aan welke kant van de grens sta je, en wat mag je daar.