Verstopping in Castricum: jij moet aantonen aan welke kant het zat

Eén tekst, vier gemeenten — en waarom dat hier uitmaakt

Voordat we vertellen wat de gemeente Castricum schrijft, eerst iets over wat die tekst is. Wij hebben op 9 augustus 2026 vier gemeentelijke rioolpagina's opgehaald en de opmaak eraf gehaald: Castricum, Uitgeest, Bergen en Heiloo.

Castricum en Uitgeest zijn woord voor woord gelijk. Het enige verschil in de broncode is één harde spatie tegenover een gewone spatie, ergens halverwege. Bergen en Heiloo verschillen alleen in het telefoonnummer, en Heiloo daarnaast in één woord.

Dat is geen toeval. Deze vier gemeenten trekken samen op — de gemeente schreef er in februari 2026 zelf over: “De gemeenteraden van Bergen, Castricum, Heiloo en Uitgeest hebben besloten gezamenlijk een verkennende fase te starten naar de bestuurlijke toekomst.”

Waarom je dat moet weten voordat je verder leest: de publiekstekst over jouw riool is niet over jouw gemeente geschreven. Er staat niets in over Castricumse leidingen, Castricumse grond of Castricumse afspraken.

De regels die wél alleen voor Castricum gelden staan ergens anders, en de gemeente wijst je daar op de aansluitpagina zelf naartoe: “In de Verordening Fysieke Leefomgeving staat welk deel van de riolering in bezit is van de gemeente en welk deel van de perceeleigenaar. Daaruit volgt er wie de verantwoordelijkheid heeft bij rioolproblemen en wie de kosten draagt.” (Die zin loopt niet; we laten hem staan zoals hij er staat.) De rest van deze pagina gaat over wat daar dan staat.

De bewijsplicht is hier een voorschrift, geen advies

Bijna elke gemeente raadt je aan om eerst uit te zoeken aan welke kant de verstopping zit. Castricum heeft er een artikel van gemaakt, en dat verandert de status van die stap.

Artikel 3:10 lid 1 van de Verordening Fysieke Leefomgeving Castricum 2024 luidt: “Bij een verstopping of een andere storing toont de eigenaar of gebruiker aan of het een probleem betreft in de particuliere aansluitleiding of in de gemeentelijke aansluitleiding.”

Lees het werkwoord. Er staat niet dat je het kunt uitzoeken of dat het handig is; er staat dat je het aantoont. En let op wie: de eigenaar óf de gebruiker. Huur je, dan noemt de verordening je met zoveel woorden mede.

De twee leden erna zeggen wat er dan volgt. Zit het aan de gemeentekant, dan “neemt de eigenaar of gebruiker contact op met de gemeente en stelt diegene de gemeente in de gelegenheid voor het verrichten van de noodzakelijke werkzaamheden”. Zit het aan jouw kant, dan “zorgt de rechthebbende of gebruiker ervoor dat deze wordt verholpen”.

Wat dat praktisch betekent: je hebt niet alleen een verstopping op te lossen, je hebt een vaststelling te doen die je later nog moet kunnen laten zien. Wie iemand laat doorspuiten zonder dat er iets is vastgelegd, heeft de verstopping weg en het bewijs ook.

Het putje moet je opgraven, en de gemeente weet niet altijd waar het ligt

Aantonen begint bij één plek: het ontstoppingsputje. De gemeente schrijft waar je moet zoeken en wat je moet doen — en dat laatste is meer werk dan alleen kijken.

“Bij de erfgrens ligt normaal gesproken uw ontstoppingsputje; graaf dit op en maak het open.” Daarna volgt de waarneming waar de vaststelling op rust: “Als het putje vol staat bevindt de verstopping zich waarschijnlijk op gemeentegrond. De gemeente zorgt er dan voor dat de verstopping wordt verholpen.” En omgekeerd: “Dan bevindt de verstopping zich op uw eigen erf en moet u zelf ontstoppen.”

Dan komt de zin die deze pagina eigenlijk nodig heeft, en die eerlijker is dan je van een gemeentesite verwacht: “Bij de gemeente is niet van iedere woning bekend waar het ontstoppingsputje of de afvoerleiding ligt.”

Zet die naast het vorige blok en de klem is zichtbaar. De verordening verplicht je aan te tonen aan welke kant het zat; de plek waar je dat aantoont moet je opgraven; en of die plek in de administratie staat, garandeert de gemeente niet.

Daar volgt maar één praktische conclusie uit, en het is een saaie: zoek dat putje op een droge dag op en onthoud waar het ligt. Op de avond dat het water in de gang staat is graven naar een onbekende plek geen optie. Buiten je eigen erf begin je er sowieso niet aan: “Het is niet toegestaan om te graven in openbare grond zonder toestemming van de gemeente.”

Het onderzoek kan vergoed worden, het ontstoppen niet

Hier lopen de website en de verordening uiteen, en het verschil is geld waard.

De website is kort en absoluut: “Kosten van ingeschakelde loodgieters worden niet door de gemeente vergoed.” Wie alleen dat leest, concludeert dat er in Castricum niets te verhalen valt en houdt zijn bonnetjes niet bij.

Artikel 3:10 lid 4 van de verordening zegt iets anders, over een andere kostenpost: “Gemaakte kosten voor het onderzoek ter uitvoering van het eerste lid komen voor rekening van de eigenaar of gebruiker. Ligt de oorzaak bij de gemeente, dan vergoedt de gemeente de gemaakte kosten voor het onderzoek ter uitvoering van het eerste lid tot maximaal € […].”

Het bedrag laten we weg. Op deze site staan geen tarieven zolang de onze niet vaststaan, ook geen gemeentelijke; het staat in dat lid en je leest het daar na.

Waar het om gaat is de scheidslijn. Ontstoppen is verhelpen en dat wordt niet vergoed. Vaststellen aan welke kant het zit is onderzoek, en dat kan wél vergoed worden — tot een maximum, en alleen als de oorzaak bij de gemeente blijkt te liggen.

Daar volgt iets heel concreets uit voor de nota die je krijgt. Staat er één regel op met één bedrag, dan is er niets te scheiden en is de route dicht. Vraag daarom dat het onderzoek — het opgraven, het openen, de inspectie, de vaststelling — apart op de rekening komt te staan van het verhelpen zelf. Vraag dat vóóraf, niet bij het afrekenen.

De grens ligt bij de erfgrens, behalve waar er een pomp staat

De hoofdregel is de gebruikelijke, en hij staat in artikel 3:8 lid 1: “De grens tussen het gemeentelijke eigendom en het particuliere eigendom van een rioolaansluitleiding ligt ter plaatse van de erfgrens.”

Maar er is een tweede lid, en dat schuift die grens in een aantal gevallen op. Woon je op drukriolering — de gemeente kent die aansluitvorm, ze staat als aparte categorie op de aansluitpagina — dan telt niet je erfgrens maar de eigendomsvraag van de pomp.

Er staat: “Als voor de afvoer van huishoudelijk afvalwater of bedrijfsafvalwater een rioolwaterpomp is vereist, dan ligt de grens, in afwijking van het eerste lid, ter plaatse van de aansluiting op de pompput, als de pomp in eigendom van de gemeente is en hij op het particuliere perceel ligt. Als de pomp in eigendom van de particulier is, dan begint het gemeentelijke eigendom bij de erfgrens.”

Ontrafeld: staat er een pomp van de gemeente op jouw grond, dan loopt de scheiding niet bij je erfgrens maar bij die pompput — het stuk leiding daartussen valt dan aan de gemeentekant, ook al ligt het op jouw perceel. Is de pomp van jou, dan geldt de gewone erfgrens.

Voor de meeste Castricumse adressen speelt dit niet. Voor wie het wél betreft is het de eerste vraag in plaats van de laatste, want hij verplaatst het punt waarover je iets moet aantonen. Weet je niet van wie de pomp is, vraag dat dan na bij de gemeente vóórdat er iemand gaat graven.

Ook de gemeentelijke leiding kan alsnog jouw rekening worden

Voorbij de erfgrens is het van de gemeente — dat klinkt als een garantie. In de Castricumse verordening is het een hoofdregel met een uitzondering die je zelf in de hand hebt.

Artikel 3:9 lid 1: “Het beheer, onderhoud, de renovatie of vervanging van de gemeentelijke aansluitleiding wordt uitgevoerd door of namens de gemeente en voor rekening van de gemeente, tenzij het werkzaamheden betreft als gevolg van een onjuist gebruik van de particuliere aansluitleiding.”

En anders dan een website doet, definieert de verordening dat vervolgens. Onder onjuist gebruik valt in ieder geval “het lozen van stoffen die verstoppingen in de aansluitleiding of de voorzieningen voor het beheer van afvalwater kunnen veroorzaken”, “het lozen van stoffen die de constructie van de aansluitleiding kunnen aantasten” en “het lozen van afvalwater op een niet daarvoor bedoelde voorziening voor het beheer van afvalwater”.

Dat middelste onderdeel wordt zelden gelezen zoals het er staat. Het gaat niet over wat er vastloopt maar over wat de buis aantast, en dat is een reden te meer om van chemische ontstopper af te blijven. Wij raden dat spul sowieso af omdat het het werk daarna gevaarlijk maakt; in Castricum komt er een grond voor doorbelasting bij.

Aan jouw kant van de grens is het simpeler en niet gunstiger: “De kosten voor het onderhoud van de particuliere aansluitleiding komen voor rekening van de rechthebbende.”

Wie je belt, en dat dat ook 's avonds kan

Als de vaststelling naar de gemeentekant wijst, is bellen de hele actie. Het nummer op de rioolpagina is 14 0251, en de gemeente zet erbij dat dat zonder netnummer is.

Wat er op die pagina níét bij staat, en wat wij de nuttigste vondst van dit onderzoek vinden: dit loopt door buiten kantooruren. Op de meldpagina van de gemeente staat: “Voor dringende gevallen over wegen, riolering, groen en gemeentelijke gebouwen belt u de gemeente. Dit kan ook buiten kantoortijden. U wordt dan doorverwezen naar de medewerker die dienst heeft.” Riolering wordt daar dus met naam genoemd. Voor bellen vanuit het buitenland staat er +31 (0) 251 66 11 22.

Dat is een reëel alternatief voor een spoedbezoek dat je zelf betaalt, en het is precies het soort informatie dat op de verkeerde pagina staat.

Twee dingen erbij. Huur je, dan begint de gemeente ergens anders: “Bij een verstopt riool in een huurwoning neemt u contact op met uw woningcorporatie of verhuurder.” In Castricum raakt dat een minderheid — 73 procent van de woningen is koop — maar het is wel de eerste zin van de pagina.

En de gemeente heeft een mening over hoe je een loodgieter zoekt. Er staat, met uitroepteken: “Pas op voor loodgieters die bovenaan in Google staan!” Dat is ongemakkelijk voor iedereen in ons vak en het is geen slecht advies.

Wat wij in Castricum doen, en waar wij stoppen

Castricum ligt op ongeveer tweeëntwintig kilometer van onze standplaats in Landsmeer. Wij zijn hier niet de dichtstbijzijnde en doen niet alsof.

WIJ WERKEN AAN HET BINNENRIOOL: de afvoeren in de woning, de sifons en de verzamelleiding binnen het pand tot aan het punt waar jouw verantwoordelijkheid eindigt. Voorbij de erfgrens — of voorbij de pompput, als dat blok op jou van toepassing is — is het gemeentewerk. Daar rijden wij niet heen en daar graven wij niet.

WIJST DE VASTSTELLING NAAR BUITEN, dan sturen we je naar 14 0251 in plaats van zelf te komen, ook 's avonds. Dat kost ons werk en het scheelt jou een rekening die niemand vergoedt.

ZIT HET AAN JOUW KANT, dan hoort er in Castricum iets bij dat elders niet nodig is: vastleggen wat er is vastgesteld en waar, en het onderzoek apart op de nota. Dat is de enige manier om artikel 3:10 lid 4 later nog te kunnen gebruiken.

Met 27 procent appartementen van de 11.037 woningen is de kans reëel dat de leiding gedeeld is. Dan is er een opdracht van de VvE nodig voordat er iemand aan het werk gaat — werk aan een gedeelde leiding zonder opdracht van de rechthebbende wordt achteraf door niemand betaald.

Wat je zelf kunt proberen voordat je belt, staat volledig uitgeschreven bij ontstopping van de wc. De gemeente noemt er twee van: de zuignap-ontstopper, en “De leidingen kunt u met een ontstoppingsveer (laten) doorsteken.”