Cv-ketel in Amsterdam: de gemeente zegt zelf dat het stokt

Vijf buurten in tien jaar

Dit is het getal dat alles in perspectief zet, en het komt uit de gemeente zelf.

In de voortgangsnotitie over het warmteprogramma staat: “Een van de belangrijkste bevindingen is dat de warmtetransitie zonder extra middelen in slechts 5 buurten van start kan in de komende tien jaar.” Met extra geld van het Rijk zouden dat er 64 kunnen zijn.

De redenering erachter is navolgbaar: van alle onderzochte buurten bleek er bij achttien de betaalbaarheid op orde, en van die achttien hebben er dertien te maken met netcongestie terwijl daar juist een elektrische warmtepomp de voorkeurstechniek is. Blijven er vijf over.

En over de tijdlijn: “In beide scenario's komt het zwaartepunt op de fase na 2035 te liggen.”

De gemeente vat het in een raadsbrief zelf samen in vier woorden: “De warmtetransitie stokt echter.”

Dat is geen reden tot cynisme maar wel tot nuchterheid. Gaat je ketel stuk, dan is er geen alternatief dat vandaag klaarligt.

Het doeljaar 2040 wordt niet meer genoemd

Dit is de reden dat je op deze pagina geen jaartal ziet waar je je op kunt richten.

De Transitievisie Warmte, vastgesteld door de gemeenteraad op 30 september 2020, was daar helder over: “Om dit doel te behalen willen we in Amsterdam in 2040 helemaal aardgasvrij zijn.”

Dat jaartal komt in het huidige beleid niet meer voor. De Uitgangspuntennotitie Warmteprogramma 2026-2031 van 19 mei 2025 noemt 2040 geen enkele keer en verwijst in plaats daarvan naar de landelijke verplichting om uiterlijk in 2050 de overstap naar een fossielvrije warmtevoorziening te hebben voltooid.

Wij noemen 2040 daarom niet als huidige stand. Wie dat wel doet — en dat gebeurt op veel installateurssites — citeert beleid van zes jaar geleden.

Wat er wél is: een warmteprogramma dat volgens de gemeente eind 2026 wordt vastgesteld. Pas dan ligt er weer een document waar een bewoner iets aan heeft.

Word ik verplicht van het gas af te gaan?

Nu niet. Later mogelijk wel, en de voorwaarden daarvoor zijn gepubliceerd — dat is meer dan de meeste gemeenten doen.

De bevoegdheid komt uit de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie. Amsterdam legt uit wat daarvoor moet gelden: “Een gemeente mag een buurt van het gas afsluiten wanneer de betaalbaarheid voor 70% van de woningen in het aangewezen gebied is gewaarborgd.”

En: “De Wgiw stelt dan ook expliciet voorwaarden aan het gebruik van de afsluitbevoegdheid: afsluiting kan pas plaatsvinden als een betrouwbaar en betaalbaar alternatief beschikbaar is en de leveringszekerheid is gegarandeerd.”

Drie horden dus, en ze staan er alle drie: je buurt moet in het warmteprogramma staan, het moet voor zeventig procent van de woningen betaalbaar zijn, en er moet een betrouwbaar alternatief liggen.

De wet zelf is bovendien nog niet in werking. De gemeente verwacht dat halverwege 2026 of begin 2027.

Voor vandaag betekent dat: geen aansluitplicht, geen deadline. Laat je niets aanpraten met het argument dat het moet.

Wat het gaat kosten, en waarom dat de rem is

De gemeente is opvallend open over de reden dat het niet opschiet, en die reden is geld.

Voor een aansluiting op een middentemperatuur-warmtenet rekent de gemeente op forse meerkosten per woning ten opzichte van op gas blijven. Bedragen noemen we hier niet — op deze site staan geen tarieven zolang onze eigen prijzen niet vaststaan — maar het gaat niet om een paar honderd euro, en de gemeente zegt dat zelf.

Hun eigen conclusie daarover, in het beleidsdocument: “Pas als de kosten voor bewoners goed geregeld zijn, sluiten we woningen aan op het warmtenet.”

Er is bovendien iets weggevallen dat je moet weten: “De samenwerking van woningcorporaties, warmtebedrijven en gemeente binnen Warm Amsterdam is beëindigd. Aanleiding waren de sterk gestegen tarieven voor het vastrecht warmte.”

Wat dat voor jou betekent: ligt er een warmtenet in je straat, dan is navragen wat aansluiten kost verstandig — maar reken er niet op dat het goedkoper uitpakt dan een nieuwe ketel.

Twee percentages die elkaar tegenspreken

Hier moeten we eerlijk zijn over een verschil in de bronnen, want je komt beide getallen tegen.

De gemeente schrijft: “In Amsterdam wordt momenteel zo'n 95 procent van de woningen nog verwarmd met aardgas.” Daar staat geen peiljaar bij en het woord “zo'n” doet vermoeden dat het een afronding is.

De statistiek geeft iets anders: 77 procent op aardgas en 18 procent op stadsverwarming, allebei met peiljaar 2024 en op woonplaatsniveau.

Welke klopt? Er is een derde getal dat helpt. Het gemeentelijke energieloket schrijft dat de Amsterdamse stadswarmtenetten warmte leveren aan ongeveer 100.000 gebouwen. Op 486.769 woningen is dat ruim twintig procent — en dat past bij de 77 procent, niet bij de 95.

Wij houden de gedateerde cijfers aan en zetten het gemeentelijke getal ernaast in plaats van het weg te laten. Wie het elders leest, weet dan waar het verschil vandaan komt.

Wat wel verstandig is, en het collectieve kanaal

Als er geen datum is en geen plicht, wat doe je dan? Drie dingen die in elk scenario renderen — plus één die in Amsterdam bijna altijd meespeelt.

ISOLEREN. Een beter geïsoleerde woning heeft een lagere aanvoertemperatuur nodig. Dat verhoogt het rendement van een ketel vandaag en het is de voorwaarde voor elk alternatief daarna.

WATERZIJDIG INREGELEN. Klopt de verdeling over de radiatoren, dan kan de aanvoertemperatuur omlaag zonder dat een kamer koud blijft.

NIET TE GROOT KIEZEN bij vervanging. Een toestel dat te zwaar is bemeten schakelt kort en vaak, wat het rendement drukt.

EN HET COLLECTIEVE ROOKGASKANAAL. Met 89 procent appartementen is dit in Amsterdam vaker de bepalende factor dan het budget: hangt je ketel aan een gedeeld kanaal, dan ligt de toestelkeuze niet vrij. Het toestel moet op dát specifieke kanaal zijn toegelaten, en dat is een eis van het kanaal en niet van je woning. Het kanaal is bovendien van de vereniging.

Stuur bij je aanvraag daarom mee of er een gedeeld kanaal is. Dan weten we vooraf welke toestellen überhaupt in aanmerking komen, in plaats van dat we het ter plekke ontdekken.

Waar je in Amsterdam terechtkunt met de rest

Wij doen de installatie. Voor advies en subsidies is er een gemeentelijk loket, en dat is hier beter geregeld dan in de meeste gemeenten van ons werkgebied.

Het heet Duurzaam Wonen Amsterdam en is bereikbaar op 14020. Er zijn meerdere lopende subsidieregelingen voor isolatie, hybride warmtepompen en collectieve warmte, met verschillende voorwaarden en einddata.

Eén ding dat vaak verkeerd wordt verteld: er is géén gemeentelijke duurzaamheidslening voor particulieren. Het Amsterdamse Duurzaamheidsfonds is er voor bedrijven, instellingen en bewonersgroepen — de gemeente verwijst particulieren en VvE's expliciet door naar het Nationaal Warmtefonds. Claims over een Amsterdamse energielening voor particulieren komen van commerciële sites, niet van de gemeente.

Wij doen geen subsidieadvies en verkopen geen warmtepompen. Wat wij wel doen is zeggen wat er technisch mogelijk is met de installatie die er hangt, en in welke volgorde dat verstandig is.