Cv-ketel in Alkmaar: de gemeente mag je er nog niet eens afhalen

Er ligt nog geen plan, en de gemeente zegt dat zelf

Waar Haarlem een vastgesteld warmteprogramma heeft en Hoorn een wijkkaart met jaartallen, is Alkmaar daar nog niet — en dat wordt netjes opgeschreven in plaats van weggemoffeld.

Het document dat er ligt heet de Alkmaarse warmtevisie 2025, en het noemt zichzelf een tussenstap richting het landelijk verplichte warmteprogramma. Dat programma volgt later; de wettelijke deadline daarvoor is inmiddels opgeschoven naar eind 2027.

De routekaart uit 2024 draagt een ondertitel die je zelden op een overheidsdocument ziet en die precies zegt wat hij waard is: “Geeft richting en biedt houvast. Is niet in beton gegoten.”

Wat dat voor jou betekent is eenvoudig. Er staat geen datum waar je je ketelbeslissing op kunt baseren, en de gemeente doet ook niet alsof die er is.

De zin die de meeste onrust wegneemt

Rond aardgasvrij circuleert het beeld dat je op enig moment gedwongen wordt. Alkmaar is daar het duidelijkst over van alle gemeenten in ons werkgebied, en het is een juridisch punt en niet een geruststelling.

De warmtevisie schrijft dat de gemeente op dit moment nog niet de bevoegdheid heeft om buurten aan te wijzen die vanaf een bepaalde datum van het aardgas worden afgesloten.

En over de kaart zelf: “Een einddatum zoals is aangegeven op de routekaart betekent dus niet dat een buurt in dat jaar van het gas wordt afgesloten.”

Daar staat dus twee dingen. Een jaartal op de kaart is een verwachting, geen afsluitdatum. En zelfs als er wél een datum stond, ontbreekt op dit moment de juridische mogelijkheid om hem af te dwingen.

Wat wij daaruit afleiden voor het advies: laat je geen toestel aanpraten met het argument dat het “van de gemeente moet”. In Alkmaar klopt dat argument aantoonbaar niet, en dat is met de eigen tekst van de gemeente te onderbouwen.

Wat er wél in beweging is

Geen plan betekent niet dat er niets gebeurt. Alkmaar heeft van alle nieuwe plaatsen in ons werkgebied het meest ontwikkelde warmtenet, en er wordt gebouwd.

11 procent van de Alkmaarse woningen zit op stadsverwarming, peiljaar 2024. Alleen Purmerend ligt met 68 procent hoger; Zaandam zit op 6, en voor Haarlem, Beverwijk en Hoorn is er geen bruikbaar recent cijfer.

De warmtevisie noemt startbuurten, waaronder Huiswaard 1 en Muiderwaard, Overdie-Oost, Oudorperpolder-Zuid, Kooimeer en Oud Rochdale. De Hoef III en IV is in deze visie juist naar achteren geschoven.

Het net wordt gevoed door de bio-energiecentrale van HVC en de hoofdtransportleiding is voorbij de veertig kilometer.

Wat wij hier bewust niet doen is die buurtnamen presenteren als planning. De visie noemt ze als startbuurten en zegt er zelf bij dat de routekaart niet in beton is gegoten. Wie wil weten of zijn straat concreet in beeld is, vraagt dat bij de gemeente of bij HVC — dat kost een telefoontje en het is betrouwbaarder dan een kaart interpreteren.

Aansluiten is nu duur, en dat erkent de gemeente

Er is een reden waarom een warmtenet in de buurt nog geen vanzelfsprekende keuze is, en Alkmaar benoemt hem.

De gemeente schrijft dat er actie vanuit het Rijk nodig is om aansluiten betaalbaar te maken en te houden voor particulieren, en heeft zich daarom aangesloten bij het Warmtebod — een set voorstellen aan het Rijk met als doel de kosten van aansluiting voor particuliere eindgebruikers te verlagen en beter voorspelbaar te maken.

Dat is een opmerkelijke erkenning: de partij die het net aanlegt zegt zelf dat de rekening voor de bewoner nu niet klopt. Bedragen noemen we hier niet — op deze site staan geen tarieven zolang onze eigen prijzen niet vaststaan — maar de richting is duidelijk.

Waar het op neerkomt voor iemand met een ketel die aan vervanging toe is: ligt er een net in je straat, dan is navragen wat aansluiten kost een verstandige stap. Maar reken er niet op dat het goedkoper is dan een nieuwe ketel, want de gemeente rekent daar zelf ook niet op.

Ketel of afleverset: eerst weten wat er hangt

Met 11 procent op een warmtenet en 84 procent op aardgas is Alkmaar de plaats in ons werkgebied waar die eerste vraag het vaakst gesteld moet worden.

ZIT JE OP HET WARMTENET, dan heb je geen ketel maar een afleverset. Dat is een ander toestel met een andere verantwoordelijkheidsverdeling: een deel is van de warmteleverancier en werk daaraan is niet aan ons. Waar die grens ligt verschilt per contract — vraag dat na voordat je iemand laat komen, dat scheelt een voorrijbeurt voor werk dat de leverancier moet doen.

ZIT JE OP AARDGAS, dan geldt het normale verhaal, en dat is bij ruwweg 39.000 Alkmaarse adressen het geval.

BIJ EEN VERVANGING kijken we naar vier dingen: de rookgasafvoer, waar bij een appartement een collectief kanaal de toestelkeuze kan beperken; het vermogen, dat in de praktijk vaak te ruim wordt gekozen; de waterzijdige inregeling, die bepaalt of de aanvoertemperatuur omlaag kan; en het expansievat, dat bij drukklachten de meest overgeslagen oorzaak is.

Met 44 procent appartementen zit Alkmaar tussen Haarlem (54) en Hoorn (36) in. De VvE-vraag speelt hier dus, maar minder dan aan de zuidkant van ons werkgebied.

Wat verstandig is zolang er geen plan ligt

Als de gemeente zelf zegt dat er nog geen datum is en dat de bevoegdheid ontbreekt, wat doe je dan? Drie dingen die in elk scenario renderen.

ISOLEREN. Dit is het enige dat je nooit spijt van krijgt. Een beter geïsoleerde woning heeft een lagere aanvoertemperatuur nodig — dat verhoogt het rendement van een ketel vandaag én het is de voorwaarde om ooit op een warmtenet of warmtepomp te kunnen.

WATERZIJDIG INREGELEN. Klopt de verdeling over de radiatoren, dan kan de aanvoertemperatuur omlaag zonder dat er een kamer koud blijft. Precies dezelfde ingreep heb je later opnieuw nodig bij lagere temperaturen.

BIJ VERVANGING NIET TE GROOT KIEZEN. Een toestel dat te zwaar is bemeten schakelt kort en vaak, wat het rendement drukt en het sneller laat verslijten.

Die drie staan los van welke route je buurt uiteindelijk krijgt. Dat maakt ze de veilige investering in een situatie waarin de gemeente zelf nog niet weet hoe het loopt.

Eerlijk over vijfentwintig kilometer

Alkmaar ligt op ongeveer vijfentwintig kilometer van onze standplaats in Landsmeer, aan de noordkant van ons werkgebied. Met 46.367 woningen is het na Haarlem de grootste markt die wij bedienen.

Wij zijn hier niet de dichtstbijzijnde installateur en beweren dat niet. Er zitten in Alkmaar bedrijven die er in tien minuten zijn.

Waar wij voor in aanmerking komen is werk dat gepland kan worden en waar het uitmaakt wie het doet: een vervanging waarbij de rookgasafvoer en het vermogen kloppen, onderhoud, of een installatie die waterzijdig goed ingeregeld moet worden. Dan telt vakwerk zwaarder dan afstand.

Bij een storing op een koude avond is dat anders. Dan hoor je aan de telefoon of het vandaag lukt — meteen, zodat je verder kunt zoeken als het antwoord nee is.